Dział Etnografii
Dział Etnografii gromadzi obiekty dokumentujące dawną kulturę lokalną ujętą w szerszy kontekst regionalny, ilustrujące życie społeczne, duchowe i materialne mieszkańców Częstochowy, obszaru dawnego województwa śląskiego i północnego subregionu Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Zbiory liczą ponad 4 000 muzealiów; obejmują wszystkie dziedziny życia codziennego, sztukę (rzeźby, kapliczki, obrazy tzw. szkoły częstochowskiej, w tym kopie wizerunku Matki Boskiej Częstochowskiej), przedmioty użytkowe wykonane przez wiejskich i małomiasteczkowych rzemieślników (m.in. zabytki z zakresu kowalstwa), narzędzia i maszyny rolnicze, stroje, tkaniny. Sporą część kolekcji stanowią przedmioty związane z wyposażeniem dawnych chałup i gospodarstw (m.in. obiekty wytwórstwa w drewnie z zakresu kołodziejstwa, bednarstwa). Gromadzone są zabytki sztuki dewocyjnej regionu częstochowskiego (figurki gipsowe i porcelanowe, kropielniczki, krzyżyki, medaliki, obrazy). W zbiorach Działu Etnografii, jako pokłosie organizowanych cyklicznie od 2000 r. ogólnopolskich Konkursów Sztuki Ludowej, znajdują się również zabytki kultury ludowej z innych regionów Polski.
