Dział Historii
Dział Historii, którego zbiory liczą ponad 20000 muzealiów, koncentruje się na pozyskiwaniu źródeł materialnych związanych z historią Częstochowy oraz regionu częstochowskiego. Gromadzi głównie dokumenty, kartografię historyczną, numizmatykę i medale (ponad 7000 obiektów), sfragistykę, falerystykę, sztandary, pocztówki (ponad 1500), fotografie (ponad 7000). Zadaniem Działu Historii jest również pozyskiwanie obiektów związanych z techniką wydobycia rudy żelaza – narzędzi, maszyn górniczych, jak również obiektów geologicznych, znajdowanych na terenach kopalń rud żelaza w okolicach Częstochowy. Poza zakres regionalny wykracza cenna kolekcja militariów – obiekty broni palnej, siecznej, ochronnej, drzewcowej, mundury oraz oporządzenie wojskowe z okresu od XVIII do XX w.